← haes zn pad

De Haesjager #12

haesjager12_site_afbeeldingen_01_cover

Bonusmateriaal en toelichting

In deze bonus-sectie van Haesjager #12:
• Waarom dit de laatste Haesjager is
• In hoeverre het verhaal gebaseerd is op de werkelijkheid
• Waarom de omslag eigenlijk achterstevoren zit…

VAN ACHTER NAAR VOOR

Zoals bij iedere Haesjager strip lag er aan Vermist een centrale ‘vorm-vraag’ ten grondslag.
In dit geval:
“Kun je een strip van achter naar voren opbouwen?”

Geinspireerd door films als memento, waarin het verhaal niet in chronologische volgorde wordt verteld, begon ik te denken over hoe je zoiets op een strip zou toepassen.
Uiteindelijk kwam zo het verhaal tot stand.

haesjager12_site_afbeeldingen_02_memento

Natuurlijk is de eerste vervolgvraag die dan opkomt, waarom zou je een verhaal van achter naar voren willen vertellen?
Wat ik in ieder geval niet wilde, was alleen maar een ‘who-done-it’ achtig verhaal maken waarbij de schrijver voortdurend informatie achterhoudt, tot alle puzzelstukjes op hun plaats vallen.
Veel interessanter vind ik het gegeven dat het verleden vaak een andere betekenis krijgt door gebeurtenissen in het heden.
Een liefde wordt bitterzoet, als je er op terugkijkt nadat de relatie verbroken is.
Een zorgeloze jeugd wordt iets waar je wanhopig naar terugverlangt in je volwassen leven vol deceptie en tegenslag.
De pracht van het ouderschap krijgt iets tragisch als het kind plots verdwijnt.

Met die tegenstelling wilde ik een verhaal maken.

HET VERHAAL

De schrijver kiest niet het verhaal, maar het verhaal de schrijver.

-Stephen King

Zoals bij ieder verhaal, is het belangrijk om te schrijven over… wat je weet.
Wat je kent.

haesjager12_site_afbeeldingen_03_binja

[samen aan tafel met m’n dochter]

Een van de grootsere veranderingen in mijn leven de afgelopen jaren was de geboorte van onze dochter, zo’n twee jaar geleden (en later, nog een).
Met het ouderschap – dat prachtig is – merkte ik dat ik ook af en toe overvallen werd door enorm verantwoordelijkheidsgevoel.
En angst.
Zo’n mensje dat volledig van jou afhankelijk is, en waarvan je jezelf het nooit zou vergeven als haar iets zou overkomen.

Die angst vond zijn hoogtepunt op momenten dat ik, ehm, m’n dochter van mijn schouders liet vallen.
Of haar armpje per ongeluk uit de kom trok.

En soms, als alles goed is, en de zon schijnt op haar rossige krullen en ze zegt iets hilarisch en kijkt me glimlachend aan, overvalt me een voorgevoel dat ik dit geluk niet verdien.
Dat er een moment zal komen dat ik dit allemaal kwijt zal raken en alleen nog maar vol droefheid terug kan denken aan die mooie jaren.

Die – hopelijk ongegronde – angst vormde de voedingsbodem voor Vermist.

haesjager12_site_afbeeldingen_04_keigart

Keigart, de vader, is een bezorgde man.
Zo bezorgd zelfs dat hij zichzelf niet onder controle heeft als dochter Hannah iets onvoorzichtigs doet.
Van zijn vrouw leert hij zich meer vergevingsgezind op te stellen. Een moeilijke les.
En zodra hij deze internaliseert, zodra hij zijn bezorgdheid loslaat, blijkt zijn angst verre van ongegrond.
Hij neemt het zijn vrouw kwalijk, dus vertelt haar niets.
Hij draagt zijn last alleen.

Het verzinnen, maar vooral het daadwerkelijk uitschrijven en tekenen van dit verhaal was best heftig voor me.
Sommige ochtenden zat ik met tranen in mijn ogen te tekenen en was ik de hele dag somber.

haesjager12_site_afbeeldingen_20_cartoondepri

Maar het was ook een verhaal dat ik moest vertellen.
Om mijn eigen angst onder ogen te zien, denk ik.
En omdat de schrijver niet het verhaal kiest, maar het verhaal de schrijver.

Uiteindelijk hoop ik dat er een soort totaalbeeld uit de strip naar voren komt dat in balans is.
Ja, het is tragisch, maar er zitten alsnog ook enorm veel prachtige momenten tussen vader en dochter in.
Zoals overal in het leven.
Plussen.
En minnen.

OPBOUW

haesjager12_site_afbeeldingen_22_flashback1

De structuur van Vermist bouwde ik op uit twaalf secties.

Iedere sectie ontvouwt zich als volgt:

• Een geschreven tekst
• Een scene die zich afspeelt na de vermissing van Hannah
• Een flashback naar de tijd voor de vermissing van Hannah

De geschreven tekst bevat telkens een datum die verwijst naar het moment dat de komende scene zich afspeelt.
Deze scenes ontvouwen zich achterstevoren, we beginnen in augustus 2016 en lopen zo langzaam achteruit naar het moment van Hannahs vermissing.
De flashbacks lopen juist vooruit, vanaf het moment dat Keigart en Linda in het nieuwe huis komen wonen.

haesjager12_site_afbeeldingen_23_flashback2

Op die manier zorgt het heen en weer springen in de tijd voor contrast tussen tragiek en geluk.
Iedere overgang van zwart-wit naar flashback gebruikt een soort beeld-spiegel.
Soms was dat hetzelfde object.
Soms dezelfde persoon in een andere houding.

KAARTJES

Omdat de verschillende tijdslijnen natuurlijk individueel moesten kloppen, maar ook goed in het geheel moesten passen, was het nogal een gepuzzel om alles goed te krijgen.
Mijn belangrijkste houvast daarbij was een stapel briefjes met daarop de verschillende scenes (een tip van screenwriter guru Syd Field).
Daarmee kon ik schuiven, passen en meten totdat ik het verhaal zo had opgebouwd dat het een coherent geheel leek te vormen.

haesjager12_site_afbeeldingen_05_kaartjes

[in deze fase heetten de hoofdpersonen overigens nog Henk en Noortje…klik voor groter]

Het mooie aan die kaartjes is dat je heel makkelijk subtiele aanpassingen kan maken. Bovendien kon ik op deze manier goed zien waar ik nog een scene nodig had en waar ik ze juist weg moest laten.
Nadat ik tevreden was over de kaartjes, tekende ik een grove tijdlijn.
Toen pas kon ik het script gaan schrijven.

haesjager12_site_afbeeldingen_06_schetsen

Om eerlijk te zijn schrijf ik lang niet voor al mijn verhalen een script uit. Maar omdat het verhaal van Vermist zo ingewikkeld in elkaar zat, leek het me wel verstandig.
Vanuit het script werkte ik de pagina-thumbnails uit.
En van de thumbnails maakte ik dan weer een soort schetspagina’s. Die houden het midden tussen een gedetailleerde potloodtekening en rommelige schets.

Dit was het punt dat ik er achter kwam dat ik het met de gebruikelijke 20 Haesjager pagina’s niet zou gaan redden.
Met die schetspagina’s kon ik dan de uiteindelijke pagina’s gaan tekenen.

TEKENSTIJL

Om het onderscheid tussen de twee tijdlijnen duidelijk te maken koos ik twee contrasterende tekenstijlen.
‘Na de vermissing’ staat alles in zwarte inkt met veel schaduwen en witte vlakken – het is een tekenstijl die past bij pijn en verdriet.
‘Voor de vermissing’ staat alles in dromerige en haast impressionistische aquarel-stijl. Vergelijkbaar met de manier waarop we vaak na jaren alleen nog de mooie dingen van een periode onthouden.

haesjager12_site_afbeeldingen_07_kat

Alleen in de proloog (p. 65 t/m 67) gebruik ik een soort mengeling van de twee stijlen. Strakke zwarte inktlijnen, gekleurd met aquarel.
Alsof het punt van Hannahs geboorte eigenlijk het enige moment is dat alles nog klopt.
Dat zijn ook de enige pagina’s waarin ik kaders heb gebruikt.

haesjager12_site_afbeeldingen_08_westeinde

HINTS EN PALINDROMEN

Om de lezer voor te bereiden op een verhaal dat zich niet chronologisch, maar achterstevoren zal afspelen, plaatste ik een aantal hints.
Hieronder de belangrijkste:

1. De Cover

De engste beslissing was om domweg de voor en achterkant van deze Haesjager om te wisselen.
Eigenlijk vond ik het te rigoureus (lees: ‘durfde ik het niet’) maar mijn vrouw moedigde me aan dit toch gewoon te doen (thanks babe).
Doel was om een beetje verwarring en nieuwsgierigheid te zaaien bij de lezer.

haesjager12_site_afbeeldingen_21_cartoonachterstevoren

Dat werkte zo goed dat zelfs de drukker contact met me opnam dat ik de bestanden niet goed had aangeleverd en dat hij er zo niets mee kon.
Daar moest ik erg om gniffelen.

2. Proloog/Epiloog

Als je goed kijkt, zie je dat ik open met de epiloog.
Die hoort natuurlijk aan het einde, maar we lezen hier dan ook het chronologische eind van het verhaal.
Het omgekeerde geldt voor de proloog.

haesjager12_site_afbeeldingen_09_proloog

3. Colofon/titelblad

Als dan de achterkant op de voorkant staat en vice versa, moet ook de colofon (die normaal achterin staat) op de eerste pagina staan, vind je niet. En het titelblad (waar een boek normaal mee begint) op de laatste pagina.

4. Namen

Een aantal namen in het verhaal hangen samen met het thema van ‘achter naar voren’.
Het leek me mooi om de vader een naam te geven die een andere betekenis krijgt wanneer je hem van achter naar voor leest.
Na een brainstormsessie kwam ik op:
Keigart Droom
Zo onthult de naam, net als het verhaal, de ware aard van de vermissing, als je ‘m van achter naar voren leest.

De naam van Hannah daarentegen is, net als haar lot, onomkeerbaar.
Of we nu beginnen bij het eind, of bij het begin, de uitkomst is voor haar hetzelfde.

5. Dagboek

Het dagboekfragment van Keigart waar we mee openen (of afsluiten) kan ook gelezen worden als een soort commentaar op de verhaalstructuur zelf.

6. Agent Harry

Zijn achternaam geeft ons een hint.

7. Het huis

Ook de naam van het huis geeft ons een hint, net als de naam van de vorige bewoners.

8. Midweg

De naam van de weg waaraan het huis staat, verwijst naar het ‘middelpunt’ waar de twee tijdlijnen samen komen.

LEESWIJZER

haesjager12_site_afbeeldingen_11_lindablaadjes

Wil je het verhaal in de chronologische volgorde lezen, volg dan onderstaande pagina nummers:

1. Achterkant
2. Pagina 67
3. Pagina 63 t/m 66
4. Pagina 6 t/m 7
5. Pagina 11 t/m 13
6. Pagina 17 t/m 19
7. Pagina 22 t/m 24
8. Pagina 30
9. Pagina 34 t/m 35
10. Pagina 39 t/m 40
11. Pagina 43
12. Pagina 48 t/m 51
13. Pagina 56 t/m 62
14. Pagina 52 t/m 55
15. Pagina 44 t/m 47
16. Pagina 41 t/m 42
17. Pagina 36 t/m 38
18. Pagina 31 t/m 33
19. Pagina 25 t/m 29
20. Pagina 20 t/m 21
21. Pagina 14 t/m 16
22. Pagina 8 t/m 10
23. Pagina 2 t/m 5
24. Colofon
25. Voorkant

DE SLEUTELHAESJAGER

Haesjager #12 is de laatste van de rit.
Al rond #10 wist ik dat ik deze reeks eindig moest maken.
Enerzijds vind ik dat natuurlijk jammer, anderzijds moet ik volgens mij stoppen op het hoogtepunt.
Ik merkte dat ik met iedere Haesjager de vorige wilde overtreffen en mijn allerbeste werkt wilde leveren. Dat is een fijne insteek om jezelf uit te dagen, maar je wilt voorkomen dat het zich tegen je gaat keren. Strips schrijven, tekenen en publiceren vind ik het allerleukste om te doen. Het laatste dat ik wil is dat ik op een gegeven moment tegen heug en meug iedere ochtend aan de tekentafel zit te schelden.

De afgelopen tijd heb ik geleerd dat de beste remedie daartegen is om projecten ‘eindig’ te maken.
Daardoor kun je (hopelijk tevreden) terugkijken, leren van je fouten en met frisse blik aan een nieuw project beginnen.
Daarom besloot ik De Haesjager een serie van twaalf te maken.

Dat maakt #12 een soort samenvatting van mijn ontwikkeling als stripmaker en tekenaar tot nu toe.
En onbedoeld werd #12 een nummer waarin vrijwel al het voorgaande samen kwam.
Gaandeweg viel het me op en toen ik het eenmaal zag was het niet meer te ontzien.
Uit bijna iedere Haesjager, wat zeg ik, uit bijna iedere strip, is wel iets in Vermist terecht gekomen.

haesjager12_site_afbeeldingen_10_overzicht

Je zou dus kunnen zeggen dat dit een soort sleutel-strip is.
Of de kers op de taart.
Of… gewoon het laatste hoofdstuk.

Hieronder een paar dingen uit eerdere strips die mij opvielen:

DE HAND

Het eerste Haesjagerverhaal was een persoonlijk verhaal in zwart wit. Zo begint Vermist precies.

haesjager12_site_afbeeldingen_12_hand

DE ONTSNAPPING

Met het gebruik van geschreven teksten om ook een deel van het verhaal te vertellen, experimenteerde ik al in Haesjager #03

haesjager12_site_afbeeldingen_13_duco

SAMEN BOUWEN

De invloed van tekenstijl op het verhaal verkende ik al in #02

haesjager12_site_afbeeldingen_14_samenbouwen

OPPERVLAKKIG

Een geknield figuur in een bos zagen we al in #05

haesjager12_site_afbeeldingen_15_oppervlakkig

PESTEN

Mijn eerste echte experiment met kleur en twee tekenstijlen door elkaar was in Haesjager #10.
Voor Vermist leunde ik sterk op de ervaring (en foutjes) uit dat nummer.

haesjager12_site_afbeeldingen_16_gevat

OMDAT HET OPHOUDT

Een telefoondialoog als immer slingerende tekstballon zagen we eerder in #11

haesjager12_site_afbeeldingen_17_ophoudt

DE LIJN

Zwart wit gebruik voor het versterken van sfeer, in #08

haesjager12_site_afbeeldingen_18_lijn

PROLOOG

Tot slot is de ‘proloog’ op pagina 65-67 eigenlijk de introductie van een nieuwe, misschien wat volwassener, stijl.
Pas na voltooiing van de strip, realiseerde ik me hoe toepasselijk is dat dit stuk de proloog is.
Als een voorbode van hoe mijn strips en tekeningen er de komende tijd uit zullen gaan zien.

haesjager12_site_afbeeldingen_19_ziekenhuiswachtkamer

Klein voorproefje daarvan komt al terug in sommige van mijn cartoons.

DE LAATSTE HAESJAGER

De eerste verontwaardigde reacties in de trant van “waaaaaat, hoezo de laatste?!!” zijn al binnen.
En zelf vind ik het op een bepaalde manier natuurlijk ook jammer dat dit mijn laatste Haesjager is, maar het was klaar.

Iedere maand probeerde ik een zo gaaf mogelijk blad te maken, dat echt een snapshot van mijn ontwikkeling als stripmaker op dat moment was.
De druk van een deadline en de enorme steun van jou, beste lezer, heeft gezorgd dat ik dingen heb gemaakt waarvan ik nooit had gedacht dat ik ze in me had.
Nu is het even tijd voor bezinning.

Alles dat ik heb geleerd en meegemaakt moet even bezinken in haes z’n brein om te bedenken wat de volgende stap zal zijn.
In ieder geval blijf ik regelmatig op haes z’n pad (dit blog) mijn korte strips en artikelen over striplezen plaatsen.

Hou verder mijn instagram en facebook pagina in de gaten voor wekelijkse cartoons, schetsen en work in progress foto’s.

insta_planning2

BEDANKT

Natuurlijk kan ik niet anders afsluiten dan jou te bedanken, trouwe lezer.
De wetenschap dat jij iedere maand mijn stripblad zou openslaan, was de belangrijkste drijfveer om mij een stukje dichter van dromer naar doener te krijgen.
Dat is onbetaalbaar.

Bedankt,

haes

 

(7) awesome folk have had something to say...

  • Dolph - Beantwoorden

    23 november 2016 at 12:27

    Beste Haes,
    Echt heel jammer dat dit (voorlopig?!) de laatste is. Maar het is wel een heel mooie geworden: je voelt de spanning stijgen en je voelt ook mooi een dreiging opbouwen rond die tractor. Ook de verschillende stijlen voor verschillende tijden, vond ik sterk.
    En tja: ik hou wel meer van (zoetsappige?) happy ends, dus dat schuurt wel.
    Maar vooral: petje af voor dit Magnus Opus. Ik kijk uit naar meer!

    • haes - Beantwoorden

      23 november 2016 at 18:01

      Dankjewel Dolph, wat een fijne warme woorden. En wie weet wat er nog komt, het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Oh en volgende keer doe ik weer een happy end okay …hmz, dat klinkt fout 🙂

  • Navlis - Beantwoorden

    23 november 2016 at 14:52

    Zo, wat een waanzinnig mooi nummer dit! Fijn bonusmateriaal/toelichting. Ben benieuwd naar je nieuwe project(en).

  • Jantien - Beantwoorden

    23 november 2016 at 16:28

    Nou, dat is echt heel jammer. Toevallig zeiden we tegen elkaar dat we je groei zo duidelijk konden zien en dat het steeds maar beter en leuker werd. Vermist is een mooi stuk werk en een waardig goodbye.
    Ik hoop meer van je te horen tzt, je bent vast wel weer eens op de stripbeurs te vinden.
    Heel veel tekenplezier en dank je wel voor het kijk – leesplezier.

    • haes - Beantwoorden

      23 november 2016 at 18:03

      Bedankt Jantien. Erg goed om zo terug te horen. Ja het was ook wel een echte ‘reis’ voor me. En maak je geen zorgen hoor, ik blijf strips maken!

  • Tries - Beantwoorden

    7 februari 2017 at 17:22

    Mooie strip. Ik heb hem achterste voren gelezen, (ik dacht dat zo hoorde) en hoewel ik in het begin even moeat zoeken hoe het zat, werd de opbouw steeds duidelijker. Jammer dat dit de laatste is, maar een beter “einde” kan ik niet wensen. Bedankt voor twaalf mooie verhalen.

Please leave a Comment