← haes zn pad

Stripverhalen en leeshouding

stripverhalen en leeshoudingen - haes illustraties

De kunst van de tekstballon III

Welkom bij deel drie van ‘De kunst van de tekstballon’!
Eerder stelde ik al:
• Tekstballonnen ontstonden als een soort noodzakelijk kwaad, maar werden een essentieel onderdeel van het stripverhaal (lees hier deel I).
• Dialoog in stripverhalen is wezenlijk anders dan in film of boeken (lees hier deel II).
In dit derde en laatste deel vertel ik dat dit dan ook een andere ‘leeshouding’ van de striplezer verlangt.

PUZZELEN

Dialoog is vaak een van de weinige instrumenten van de scenarioschrijver die hij tot z’n beschikking heeft om informatie over te brengen. Daarom bevatten ze vaak een soort puzzelstukjes voor de lezer.

Een goed voorbeeld vinden we in de superheldenstrip.

nightwing_saai_72

Uit Nightwing: Ties that bind – O’Neil/Land

Het enige dat we hier zien is Nightwing (voorheen Robin, Batmans hulpje, maar da’s een heel ander verhaal) die uitkijkt over een soort kidnap-scene.
De lezer kan de scene – voorlopig – alleen maar duiden aan de hand van de dialoog.
Nu is Dennis O’Neil een meesterschrijver en geeft hij ons voldoende informatie zonder dat de dialoog gekunsteld klinkt.

Blijkbaar is er:
• …een relatie tussen het meisje en haar ontvoerder (ze noemt hem Kevin).
• …iets uit de hand gelopen (“can’t take a chance”)
• …vragen ze de vader om losgeld.
• …een sportschool waar die drie kerels gratis naartoe kunnen.
Dit is allemaal informatie die de lezer impliciet via de dialoog tot zich krijgt. Later ontvouwen deze elementen zich tot belangrijke onderdelen van het verhaal. Er wordt dan ook van de lezer verwacht dat hij/zij deze informatie paraat heeft.
Merk overigens op dat iedere tekstballon niet meer dan zeventien woorden bevat!

OVERDREVEN DUIDELIJK

Op het eerste gezicht lijkt dit allemaal niet noemenswaardig en lees je er bijna achteloos doorheen. Maar dat is precies het punt, O’Neil doet dit op een manier die volledig natuurlijk is en in dienst staat van het verhaal.

Er is wel een en ander af te geven op de pagina, met name de wisseling in camerahoek tussen Nightwing en het rumoer in het steegje. Die maakt het een beetje onduidelijk hoe de karakters zich ten opzichte van elkaar bevinden. Maar om mijn punt te illustreren is het een goed voorbeeld.
Stel je nu eens voor dat de pagina er als volgt uit had gezien:

nightwing_saai_02_72
Pagina hertekend door haes voor duidelijkheid.

Niet alleen propt dat de pagina onnodig vol tekstballonnen, het klinkt ook nog eens erg onnatuurlijk en gekunsteld. Niemand praat zo, behalve in slechte B films.
En dat is precies waarom B-films zo slecht zijn!
De schrijvers waren te lui (of incompetent) om op zoek te gaan naar een natuurlijke manier om de voortgang van het plot uit te tonen.
In plaats daarvan laten ze karakters in dialoog uitleggen wat er precies gebeurt.
Deze vorm van “lazy writing” zie je overigens ook in grote Hollywood films en boeken.

SMART WRITING

Ik geloof dat een goede scenarioschrijver zich onderscheidt door informatie in dialoog te gieten die kort, natuurlijk en tóch informatief is.
Dit is precies wat bij historische strips vaak mis gaat, omdat schrijvers in dat genre graag volledig willen zijn.

steenbijl cartoon - haes illustraties
Een lezer mag verwachten – eisen? – dat hij natuurlijke karakters gepresenteerd krijgt die praten zoals …normale mensen praten.
Maar dat werkt twee kanten op natuurlijk. Stripmakers mogen verwachten dat hun lezers bereid zijn een beetje te puzzelen en niet te snel opgeven.
Iets dat Will Eisner mooi samenvat in onderstaande plaatje:

will eisner over film en strips

VRAAG VOOR JOU:

Ongetwijfeld heb je wel eens een strip gelezen (of boek, of film gezien) waarbij je uitriep “Holy, wat slecht!”
Heb je voor mij een (bij voorkeur hilarisch) voorbeeld van belabberd slechte dialoog?
Laat het me weten in het commentaarveld hieronder, ik ben altijd op zoek naar gave voorbeelden!

Please leave a Comment