← haes zn pad

Dialoog en timing in stripverhalen

tekstballon02_wegdenken

kunst van de tekstballon II

In Kunst van de tekstballon deel I vertelde ik over de rol die tekstballonnen spelen en welke eisen jij als lezer mag stellen aan tekst in strips.
Vandaag wil ik het hebben over de belangrijke rol die tekstballonnen langzaam zijn gaan innemen. En hoe ze dus van veranderde van ‘desperation device’ in een integraal element binnen het stripverhaal.

TEKST EN TIMING

Een van de meest bijzondere eigenschap van tekstballonnen is de manier waarop in één scene een hele dialoog kan worden weer gegeven.
Het beste voorbeeld hiervan geeft Scott McCloud in zijn Understanding Comics:

tekstballon02_mccloud00

uit: Understanding Comics, McCloud, p95

Hier zeggen zeven karakters iets.
Maar ze zeggen het natuurlijk niet allemaal tegelijk. De lezer neemt de teksten een voor een tot zich.

Hierdoor zorgt de plaatsing van tekstballonnen tevens voor de timing van het verhaal.
Door dialoog te spreiden, of juist te comprimeren, beinvloedt de schrijver de snelheid waarmee de lezer het verhaal tot zich neemt.
Vergelijk bijvoorbeeld de onderstaande dialogen:

tekstballon02_2a_excuus

veel dialoog, binnen één kader

tekstballon02_2b_excuus

dialoog opgeknipt door meerdere kaders

Er wordt hetzelfde gezegd, alleen de timing in beide scenes is anders.
In het eerste voorbeeld lijkt het rechter figuur aan een stuk door te ratelen. Terwijl er in het tweede voorbeeld steeds even tijd tussen de zinnen lijkt te zitten. Alsof hij ze er ter plekke verzint.

(ON)VERSTAANBAAR

Een vergelijkbaar punt over de timing van de tekstballon wordt gemaakt door Robert C. Harvey. Aan de hand van onderstaande voorbeeld schrijft hij:

tekstballon02_harvey01

“Fighting American’s flip remark in the last panel is an interesting study in impossibilities. When does he speak? The conventions of the medium allow three possibilities – each an instant apart: just before he lands, as he lands, or just after. Inn any of those circumstances, the sound of falling glass and timber would, in film and real life, drown out his words. But not in the comics. In the comics, words and pictures can be coupled to reveal the hero’s cheery bravado even in the very midst of thundering action, collapsing buildings or stampeding elephants.”

tekstballon02_3_haesman

De manier dat dialoog wordt gebruikt in strips is dus wezenlijk anders dan in films of boeken. En ze zijn een essentieel, uniek onderdeel geworden van de manier waarop stripverhalen verteld worden.

tekstballon02_4-bios

Dat betekent dat je als lezer alert moet zijn op specifieke signalen en hints. Daarover meer in het derde en laatste deel van de kunst van de tekstballon.

VRAAG VOOR JOU

Het verschil tussen strip, film en literatuur wordt pas echt merkbaar wanneer een verhaal uit het ene medium wordt bewerkt voor het andere (adaptation).
Over de tijd zijn er talloze comic-book verfilmingen verschenen. Maar ook bewerkingen van boek naar strip komen voor (City of Glas, iemand?).

Welke stripbewerking vindt jij echt goed gelukt?
Of welke juist helemaal niet? Laat het me weten in het commentaar veld hieronder.

Lees verder in Deel III

(10) awesome folk have had something to say...

  • Norbert - Beantwoorden

    28 oktober 2015 at 09:40

    De avonden. Gerard Reve door Dick Matena. Matena is kenner van de Nederlandse literatuur en heeft het kaliber om de waarde van het woord in beeld te vertellen.
    En dan weer door naar Pulp:
    Marvel!
    Niet altijd even goed, maar de meeste Marvelfilms weten de klasse van de comics te evenaren (Ironman 01). Een onverwachte topper als Antman is daarvan een fijn voorbeeld.

    • haes - Beantwoorden

      29 oktober 2015 at 15:58

      Ai, ja, Matena. Hij kwam ook al voorbij in de reactie op deel I.
      Hij maakt inderdaad mooi werk. Het enige is, ik vraag me zo af waarom hij de complete tekst overneemt van de originele boeken.
      Vind jij dat werken, Norbert?
      Ik vraag me daardoor altijd een beetje af, waarom lees ik dit nou als strip? (Artwork is prachtig hoor, daar niet van!)

      Haha, en Marvel, da’s inderdaad eigenlijk ook wel een goed voorbeeld. Ik vond met name het ‘episodische karakter’ van de laatste Avengers film (eigenlijk zit je tijdens de aftiteling al uit te kijken naar deel drie) vrij goed overeen komen met de manier waarop maandelijkse comics hun stroyline voortdurend gaande houden.
      Thanks voor je input!

  • Tamara - Beantwoorden

    28 oktober 2015 at 12:31

    City of Glass heb ik jaren geleden gelezen, maar het boek niet, dus ik weet niet hoe goed hij was verstript.

    Neverwhere van Neill Gaiman is misschien wel een goed voorbeeld. Die was eerst geschreven als serie/film, toen een boek en daarna een strip. Ik heb het boek en de strip gelezen en ze zijn verschillend, maar wel allebei goed. Een goede stripversie moet volgens mij de juiste keuzes maken over wat ze weglaten.

    • haes - Beantwoorden

      29 oktober 2015 at 16:02

      Bedankt Tamara!
      Toevallig kwam ik laatst het boek van Paul Auster tegen (nadat ik de strip al meermaals gelezen had). Het was wel een beetje lastig oordelen, gewoon omdat ik de verstripping zo ontzettend goed vindt. Maar het is de moeite waard het boek te lezen hoor. Zeker de twee andere verhalen uit dezelfde bundel (New York Trilogy).
      Dat van Neverwhere wist ik niet. Heb het ook niet gelezen of gezien, maar nu zal ik wel moeten 🙂

  • Marcel - Beantwoorden

    28 oktober 2015 at 13:26

    Persepolis is een verfilming die het boek overtreft. Vincent Paronnaud (alias Winshluss) gaf er de schwung aan die ontbreekt in het tekenwerk van Marjane Satrapi. Tegenvallers zijn er legio. Voorbeeld: Luc Besson nam zo’n beetje alle verkeerde beslissingen die je kunt bedenken in zijn verfilming van Isabelle Avondrood. (Wel een mooie art direction, maar dat maakt nog geen goede film)

    • haes - Beantwoorden

      29 oktober 2015 at 16:04

      Toevallig ben ik echt drie keer aan Persepolis begonnen, maar ik kwam er gewoon maar niet doorheen. Grappig om te horen dat de film wel de moeite is. Ik ga ‘m downloaden bekijken.
      Van Avondrood die trailer gezien inderdaad. Zag er prachtig uit, maar was al bang dat het storywise tegen zou kunnen vallen.
      Waren wel prachtige strips trouwens zeg!

  • Niquicho - Beantwoorden

    28 oktober 2015 at 16:52

    Van ‘Neverwhere’ heeft de BBC een paar jaar geleden ook een hoorspel gemaakt.

    • haes - Beantwoorden

      29 oktober 2015 at 16:06

      Oh wow, en er zijn ook toneelstukken zie ik nu…misschien eerst maar eens rustig de BBC serie kijken :s

  • TinuZ - Beantwoorden

    1 november 2015 at 19:09

    …Als luchtvaart- en stripliefhebber, ban ik fan van de Biggles reeks van Bergèse….De strakke en gedetailleerde stijl vond ik altijd erg tof…..de beelden waren op zichzelf al een genot om naar te kijken….

    • haes - Beantwoorden

      2 november 2015 at 18:17

      Hey Tinuzzzz! Wist helemaal niet dat jij zo’n vliegenier was joh. Ken de serie niet. Ziet er lekker jaren ’50 uit in ieder geval 🙂

Please leave a Comment